slide layer
slide layer
slide layer
slide layer

copyright

تب روماتیسمی

تب روماتیسمی با یک گلودرد چرکی ناشی از استرپتوکوک بتاهمولیتیک گروه A شروع می شود که در کودکان و نوجوانان ۴ تا ۹ ساله اتفاق می افتد و با التهاب در پوست، مفاصل، قلب،  بافت زیر جلدی و سیستم اعصاب مرکزی مشخص می شود. و به علت آسیب به کلاژن و بافت همبند زمینه ای، به عنوان بیماری کلاژن واسکولار طبقه بندی می شود.

یک بیماری چند فاکتوری است که در میزبان با شرایط پایین اجتماعی، به دنبال گلودرد چرکی استرپتوکوکی ایجاد می شود.

عفونت پوستی استرپتوکوکی، عامل ایجاد اب روماتیسمی نیست.

درمان آنتی بیوتیکی فارنژیت، مانع بروز تب روماتیسمی می شود ولی در سه درصد موارد، امکان بروز تب روماتیسمی، علیرغم درمان گلودرد وجود دارد.

نقش ژنتیک و وراثت در این بیماری تائید شده است. شانس ابتلا در فردی که سابقه ی خانوادگی تب روماتیسمی دارد، پنج برابر افراد عادی است و در دو قلوهای هم سان در صورت ابتلای یک قل، شانس ابتلای قل دوم تا شش برابر افزایش می یابد.

علت کاهش این بیماری در کشورهای صنعتی به تجویز پنی سیلین ارتباطی ندارد و به علت جمعیت کمتر، محل زندگی بهتر و رسیدگی بیشر به مسایل بهداشتی است.

تظاهرات بالینی:

بعد از دو تا سه هفته از ابتلا به فارنژیت یا گلودرد، حمله ی تب روماتیسمی اتفاق می افتد و در دوره ی کمون یا مخفی، خیلی مواقع علامت بالینی یا آزمایشگاهی وجود ندارد.

اغلب با تب بالا ودرد مفاصل بروز میکند ولی گاهی تظاهر قلبی، تطاهر اولیه است.

آرتریت : درگیری مفصلی به صورت چند مفصلی و مهاجر است ودر زانو، آرنج و مچ دست وپا شایع است و درد مفاصل به NSAID پاسخ مناسبی می دهد ولی ممکن است از فرم تیپیک بروز درگیری مفصل خارج شود.

درگیری قلبی یا کاردیت : یک تظاهر جدی بیماری است که عوارض خطرناکی دارد.

شایعترین ضایعه ی دریچه ای” نارسایی میترال” است و در گیری آئورت کمتر شایع است.

در تمام بیماران مشکوک به تب روماتیسمی باید اکوکاردیوگرافی جهت بررسی دریچه ها انجام شود.

کره ی سیدنهام:

در خانمها و پس از سن بلوغ شایعتر است و دوره ی نهفته ی طولانی دارد.( ۶ تا ۸ هفته)

حرکات بی هدف در زبان و اندامهاست که در خواب از بین میرود و ممکن است یک تا دو سال باقی بماند.

ندولهای زیر جلدی:

این ندولها بدون درد و سفت هستندو در حالتی که درگیری دریچه ی قلبی داریم، بیشتر دیده می شوند و شدت تب روماتیسمی را نشان می دهند.

اریتم مارژیناتوم:

ناشایع است و در قسمت فوقانی بازو و تنه لیجاد می شود ولی در صورت اتفاق نمی افتد.این راش ها با حاشیه ی نامنظم و بدون خارش هستند و از مرکز به حاشیه گسترش می یابند و اینها هم در بیماران  دچار کاردیت بیشتر دیده میشوند.

درد شکم، خونریزی بینی و بی حالی و کم خونی، پنمونی و… هم ممکن است در این بیماری دیده شوند.

تشخیص:

تشخیص بر اساس کرایتریاهای بالینی می یاشد و هیچ راه آزمایشگاهی برای تشخیص قطعی به تنهایی وجود ندارد.

کرایتریاها اولین بار تسط جونز و  الان توسط WHO توضیح داده شده است.

معیارهای ماژور شامل:

۱. کاردیت

۲٫ کره

۳٫ پلی آرتریت

۴. اریتم مارژیناتوم

۵. ندول زیر جلدی

معیارهای مینور:

۱- تب

۲- آرترالژی

۳- افزایش ESR و یا CRP

۴- طولانی شدن فاصله ی PR در نوار قلب

داشتن سابقه ی عفونت با استرپتوکوک اثبات شده + دو معیار ماژور

داشتن سابقه ی عفونت استرپتوکوکی + یک معیار ماژور + دو معیار مینور

در صورت ابتلا مکرر به تب روماتیسمی ممکن است نارسایی قلبی نیز ایجاد شود.

درمان:

هدف درمان، کاهش و مهار پاسخ التهابی و جلوگیری از عوارض بیماری است.

استراحت در بستر برای کاهش درد مفاصل ضروری است.

حرکت بیمار را از وقتی تب کاهش پیدا کرد، می توان شروع کرد.

بیمارانی که کاردیت بالینی دارند، باید از فعالیت  شدید پرهیز نمایند.

درمان با پنی سیلین بنزاتین در فاز حاد بیماری توصیه میشود و بعد آن پروفیلاکسی و پیشگیری ثانویه باید انجام شود.

مدت درمان با توجه به شدت بیماری و وجود کاردیت متفاوت است.

پیشگیری:

سه مرحله است

۱- primordial:

شمال کاهش عوامل خطر اولیه و بهبود و ارتقای عوامل اجتمای، اقتصادی و رفتاری و بهداشتی و … .

۲-primary

شامل درمان آنتی بیوتیکی مناسب در موارد مشکوک یا قطعی گلودرد استرپتوکوکی

دادن یک دوز پنیسیلین بنزاتین و یا ده روز پنی سیلین خوراکی توصیه می شود.هر چند درمان تزریقی موثرتر از درمان خوراکی می باشد.

۳- پیشگیری ثانویه

“تزریق هر سه تا چهارهفته یکبار پنی سیلین بنزاتین”

طول دوره ی پیشگیری ثانویه بسته به هر فرد متفاوت است و در صورتی که فرد دچار کاردیت با یا بدون درگیری درچه ای شده باشد باید تا بزرگسالی( ده سال از آخرین حمله ویا ۲۵ سالگی) و حتی تا آخر عمر، تحت درمان پروفیلاکسی ثانویه قرار بگیرد.

و اگر بیماری دریچه ای شدید قلب  و یا جراحی دریچه ناشی از تب روماتیسمی وجود داشته باشد، پروفیلاکسی تا “آخر عمر” ادامه می یابد.

در کسانی که درگیری روماتیسمی قلب ندارند، ۵ سال بعد حمله یا تا ۲۱- ۱۸ سالگی پروفیلاکسی میگیرند.